تا ببينيم ( ظاهر كنيم ) كه كدام يك از آن دو گروه داناترند بر اين كه چه مدتى توقف كرده‌اند . و باز مىفرمايد : لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا . « 1 » به خاطر اين كه آنان را آزمايش كنيم تا ظاهر گردد كه كدام يك از آنان بهترين عمل را انجام مىدهند . در روايات فراوانى از اهل سنت آمده است كه انفاق و دعا سرنوشت انسان را تغيير مىدهد . « 2 » بدا در پيشگويىها اگر يكى از ائمه اهل بيت ( ع ) از وقوع چيزى در آينده به طور جزم و حتم خبر دهد و آن را مشروط و معلق به مشيت پروردگار نسازد ، قضا و تقدير حتمى ناميده مىشود و اين همان قسم دوم از اقسام سه‌گانه قضا است كه قبلا توضيح داده شد . اين‌گونه پيشگويىها همان‌طوركه پيش بينى شده است ، به وقوع خواهد پيوست و كوچك‌ترين تغيير و « بدا » يى در آن رخ نخواهد داد زيرا خداوند با تغيير دادن آنچه را كه به مردم ابلاغ نموده است ، بندگان راستگو و پيامبرش را در ميان مردم كاذب و دروغگو قلمداد نمىكند و آنان را رسوا و بىاعتبار نمىسازد . و اگر از وقوع چيزى خبر دهند ولى آن را به مشيت و خواست خدا معلق و مشروط سازند و اين شرط و تعليق هم از قرائن و شواهدى كه در همان خبر به كار رفته و از علايم خارجى ديگر استفاده شود ، اين گونه پيشگويىها است كه مورد بدا قرار مىگيرد و احتمال تغيير در آن وجود دارد و اگر چنانچه مشيت پروردگار بر خلاف چنين پيشگويى تعلق گيرد و به وقوع نپيوندد ، دروغ محسوب نمىشود و آن را يك پيشگويى صحيحى مىتوان ناميد كه خداوند وقوع آن را نخواسته است ، زيرا به طورى كه بيان گرديد ، وقوع آن از اول مشروط به اين بود كه مشيت و اراده خدا بر خلاف آن تعلق نگيرد . ( 1 ) - عياشى در اين مورد از عمرو بن حمق نقل مىكند كه وى مىگفت : هنگامى كه فرق مبارك على امير مؤمنان ( ع ) شكافته شده بود ، من به حضورش بار يافتم . امام فرمود : عمرو ! من به اين زودى از

--> ( 1 ) كهف / 7 . ( 2 ) به بخش تعليقات ، پاورقى شماره 11 مراجعه فرماييد .